Kolumna Tatarska: dlaczego nie? Propozycja TUP

Komisja Kultury i Nauki Rady Miejskiej Wrocławia poprosiła nas o opinię w sprawie projektu postawienia Kolumny Tatarskiej na wrocławskim Szczepinie. Wniosek złożyła tamtejsza rada osiedla. Można go znaleźć tutaj.

A oto opinia wrocławskiego oddziału Towarzystwa Urbanistów Polskich:

1.

Cieszy nas, że Rada Miejska Wrocławia realizuje zapisy Uchwały w sprawie wznoszenia pomników na terenie Wrocławia z kwietnia 2010 r., której przyjęcie wspieraliśmy. Mamy nadzieję, że to początek stałej współpracy Rady z naszą organizacją w tej dziedzinie.

Cieszy nas również, że Rada Osiedla Szczepin proponuje projekt postawienia pomnika w tej części miasta. Formułowanie tego typu pomysłów jest wartością samą w sobie – może ono świadczyć o stopniowym umacnianiu się tożsamości mieszkańców Wrocławia na poziomie sublokalnym, osiedlowym. Bliska jest nam idea miasta wielu centrów/ośrodków/obszarów, spójnych nie tylko funkcjonalnie, ale i społecznie.

2.

W naszym przekonaniu dobry pomnik przyczynia się do rozwoju miasta w trzech obszarach:

a) Aksjologicznym

Każdy taki obiekt jest manifestacją wartości, do których odwołuje się dana społeczność (i/lub władza podejmująca decyzje na danym terenie). Trudno wyobrazić sobie miasto jednolite światopoglądowo – zapewne każdy zestaw wartości znajdzie swoich przeciwników. Ale manifestowanie przekonań w przestrzeni publicznej świadczy o dojrzałości grupy osób, która to robi. Spór o wartości jest zaś przejawem intelektualnego i duchowego życia miasta.

b) Społecznym

Dobrze zaprojektowany pomnik wraz z otoczeniem sprzyja spotkaniom, rozmowom, interakcjom. To one są istotą życia miasta. Za sukces należy uznać funkcjonowanie takich miejsc, które bez żadnej odgórnej zachęty przyciągają tłumy ludzi – przykładem jest Wyspa Słodowa. Projektując pomniki należy zastanowić się, co zrobić, by działały w podobny, „magnetyczny” sposób.

c) Estetycznym

Pomniki i ich najbliższe otoczenie to istotny element architektonicznego i urbanistycznego wizerunku miasta. Stawiając takie obiekty trzeba wpierw starannie przeanalizować ich wpływ na przestrzeń.

3.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe założenia popieramy pomysł postawienia Kolumny Tatarskiej we wskazanym przez wnioskodawców miejscu na Szczepinie. Uważamy, że wcześniejsze istnienie, usytuowanie oraz kształt podobnego obiektu nie mają większego znaczenia. Kluczowe są wola i kreatywność społeczności, która wspiera ideę Kolumny.

Nasze dodatkowe rekomendacje są następujące:

Po pierwsze – pomysł postawienia Kolumny Tatarskiej powinien być poddany publicznej debacie, wykorzystującej zarówno nowoczesne technologie komunikacyjne (serwisy społecznościowe, fora internetowe), jak i miejsca i tradycje spotkań w przestrzeni fizycznej (przykładem są dyskusje w sali sesyjnej Rady Miejskiej Wrocławia). Taka wymiana poglądów powinna zaangażować przede wszystkim mieszkańców Szczepina oraz przedstawicieli organizacji pozarządowych i środowisk eksperckich zainteresowanych przeszłością, teraźniejszością i przyszłością Wrocławia. Naszym zdaniem debata powinna mieć odpowiednią procedurę – tak, aby formułowane w jej trakcie stanowiska były klarowne, porównywalne i pomocne w podjęciu odpowiednich decyzji przez władze miasta. To zaś oznacza, że powinna mieć swojego organizatora/menedżera – może nim być Rada Osiedla Szczepin i/lub Rada Miejska Wrocławia i/lub grono zainteresowanych organizacji pozarządowych i środowisk eksperckich.

Po drugie – kształt pomnika i jego otoczenia powinien być przedmiotem otwartego konkursu. Zwracamy również uwagę, że obszar proponowany przez Radę Osiedla Szczepin jako miejsce lokalizacji Kolumny nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym nie jest przesądzone jak mogłaby zostać zagospodarowana przestrzeń wokół tego obiektu. Jest wskazane, by analiza jego lokalizacji i otoczenia (np. w formie wspomnianego konkursu) wzięła pod uwagę także szerszy kontekst całego pl. Św. Mikołaja.

Po trzecie – ideowe przesłanie Kolumny nie może być konfrontacyjne. Sprzeciwiamy się ewentualnym próbom wpisywania jej w rzekomy „konflikt cywilizacji”. By tego uniknąć, należy rozważyć zaproszenie np. środowisk polskich Tatarów do współpracy przy wymyślaniu ostatecznego kształtu projektu.

4.

Otwarta pozostaje kwestia sfinansowania Kolumny Tatarskiej. Naszym zdaniem, podstawowym źródłem środków powinna być zbiórka pieniędzy wśród osób zainteresowanych postawieniem takiego obiektu – będzie to test na realne zaangażowanie społeczności lokalnej. Władze miasta mogłyby na pewnym etapie dołożyć brakującą część ostatecznej kwoty (np. jedną czwartą kosztów).

Prezes Oddziału - Andrzej Konarski
Sekretarz Zarządu Oddziału - Łukasz Medeksza

[ŁM]

TUP: dyskusja o komisjach urbanistyczno-architektonicznych

Już w najbliższy poniedziałek (14.11.2011.) naszym gościem będzie mgr inż Jerzy Chmiel. Opowie o funkcjonowaniu komisji urbanistyczno-architektonicznych. To okazja, by porozmawiać na ten temat.

Spotykamy się jak zwykle w Klubie Muzyki i Literatury, przy pl. Kościuszki 9 we Wrocławiu. Start: godz. 16.00.

Zapraszamy!

[ŁM]